کلمۀ دف به معنای کوبیدن است. دف سازی است کوبه ای متشکل از کمانه ای چوبی به عرض 5 تا 7 سانتی متر و به شکل دایره که یک دهانۀ آن با پوست گوسفند پوشیده می شود. در جدارۀ داخلی این کمانه حلقه هایی در دسته های چهارتایی نصب می گردد که در هنگام نواختن ساز، با برخورد به پوست و به یکدیگر اصواتی ویژه تولید می کنند. این ساز با انگشتان هر دو دست نواخته میشود. وزن اصلی ساز روی دست چپ است ودست راست بیشتر برقرار کنندۀ تعادل ساز است.
دف در گذشته در مراسم عرفانی کاربرد داشته و امروزه هم بصورت تکی و هم برای همراهی سازهای دیگر در گروه های موسیقی بسیار استفاده می شود.
از نوازندگان معروف این ساز می توان از بیژن کامکار، مسعود حبیبی نام برد.

تنبک: سازی است کوبه ای که برای نواختن آن از تمامی انگشتان دو دست استفاده می شود و از اینرو در میان سازهای کوبه ای منحصر به فرد است. تنبک شبیه جامی است از جنس چوب که به صورت یک تکه ساخته می شود.این ساز به دو بخش تنه و نفیر تقسیم می شود که بر روی دهانه تنه که بزرگتر است پوست کشیده میشود و دهانه نفیر که کوچکتر است باز است.
بدنه تنبک را در گذشته از جنس چوب، سفال و گاهی هم فلز میساختند، اما امروزه فقط از جنس چوب ساخته می شود. این ساز در انواع تنبک زورخانه، تنبک تکنوازی و تنبک ارکستر ساخته می شود.
با تلاش های استاد حسین تهرانی تنبک بعنوان سازی مستقل و تکنواز در موسیقی ایران شناخته شد. از نوازندگان معروف این ساز می توان از ناصر فرهنگفر، امیر ناصر افتتاح، محمد اسماعیلی، پژمان حدادی و بهمن رجبی نام برد.

ساز پیانو در سال 1709 توسط بارتولومئو کریستوفری (1655- 1730) از روی سازی به نام هارپسیکورد ساخته شد. این ساز بیشترین وصعت صوتی را در بین سازهای رایج دارد (حدود هفت اکتاو) و جعبۀ صوتی بسیار بزرگی دارد که سیمها و چکشهای متعددی در آن تعبیه شده است. با فشردن کلیدهایی که خارج از جعبه صوتی و روبروی نوازنده تعبیه شده، چکشهای داخل جعبۀ صوتی ساز (که متصل به این کلیدها هستند) به حرکت درآمده و به سیمها اصابت می کنند و صدا تولید می شود.
پیانو بر خلاف هارپسیکورد قادر به اجرای نوانس های مختلف است بدین معنا که به نسبت شدت فشاری که انگشتان نوازنده روی کلیدهای ساز وارد می کند شدت صدائی که تولید می شود نیز تغییر می کند (هر چه کلیدها را قوی تر فشار دهیم صدا بلندتر و قوی تر و هر چه ضعیف تر فشار دهیم، صدا کمتر و ضعیف تر خواهد بود)و از اینرو عنوان پیانو که مخفف شده ی کلمۀ پیانو فورته می باشد (پیانو به معنی ضعیف و فورته به معنی قوی می باشد) بر آن نهاده شد.
انواع پیانو:
پیانو دیواری (برای مصارف خانگی)
پیانو رویال (برای استفاده در سالن ها)
دیجیتال پیانو (پیانوی الکترونیکی) - این نوع پیانو نیاز به کوک ندارند.

گیتار یکی از سازهای زهی است که با مضراب یا انگشت نواخته میشود و شش سیم دارد. گیتار نتیجه تحول (عود)لوت در اروپا است. گفته میشود زریاب نامی عود را به اندلس آورد و از آن پس این ساز در اسپانیا و دیگر مناطق اروپا رایج شد.
گیتارها به دو دسته بزرگ گیتار آکوستیک و گیتار الکتریک (برقی) تقسیم میشوند. برای سبک های مختلف قطر دسته ساز تفاوت های جزئی با هم دارند.
نوازندگان ایرانی معروف گیتار: لیلی افشار، فرزاد دانشمند، سیمون آیوازیان، بهرام آقاخان

ویولون ساز زهی و آرشهای است. در اواسط قرن 16 با اقتباس از سازهای ربک، لیرا دابراچوا و بخصوص ساز فیدل ساخته شد. این ساز با چهار سیم و دسته ای کوتاه و بدون پرده بندی و وسعت صوتی تقریبا سه اکتاوی، کوچکترین و پرکاربرد ترین عضو خانوادۀ زهی آرشه ای غربی (ویولن، ویولا، ویولن سل، کنترباس) می باشد.
ویولن توسط آرشه ای نواخته میشود که بطور عمده از دو قسمت چوب و موی آرشه تشکیل می شود. موی آرشه از جنس دم اسب یا مواد مصنوعی مشابه است.
کوک سیم های ویلن به این ترتیب است: می - لا - ر- سل
ویلن در اواخر دوره سلطنت ناصرالدین شاه به ایران آمد و به دلیل شباهت آن با ساز کمانچه، نوازندگانی مانند تقی دانشور، حسین هنگ آفرین، و ابراهیم آژنگ در دارالفنون به فراگیری این ساز مشغول شدند.
از نوازندگان ایرانی ویلن می توان از خاچیک بابایان، ارسلان کامکار، ابراهیم لطفی، نام برد.

ساز دهنی یا هارمونیکا یکی از آلات موسیقی از دسته سازهای بادی است. این ساز از نظر ساختار بسیار ساده است و 3 اکتاو وسعت صدایی دارد. سازدهنی دو نوع دارد: ساز دهنی دیاتونیک و کروماتیک
سازدهنی دیاتونیک بیشتر برای نواختن سبک های بلوز و کانتری مورد استفاده قرار میگیرد. از جمله نوازندگان به نام دیاتونیک میتوان از توتس تیلماتز (Jean Toots Thielemans) و سانی بوی ویلیامسون ۲ (Sonny Boy Williamson II) را نام برد. بزرگترین نوازندگان هارمونیکای کروماتیک Stevie Wonder، Robert Bonfiglio و Larry Adler هستند
از نوازندگان ایرانی این ساز می توان از شهرام شادان فر و امیر موسوی نام برد.

منبع : musicsaz.com
تقدیم به نوجوانان خوب کشورم

|